هدف چیست؟ معرفی بهترین روش های هدف گذاری

هدف گذاری در زندگی موجب افزایش انگیزه و اعتماد‌به‌نفس می‌شود. مهارت هدف گذاری یکی از مهم‌ترین مواردی‌ است که به شما در رسیدن به موفقیت کمک می‌کند. احتمالاً سؤالاتی از این قبیل درباره‌ی هدف گذاری به ذهن‌تان خطور کرده که اغلب برای همه این سوالات پیش میاید:
هدفم چی هست؟ میخوام به چه آدمی تبدیل بشم؟ چه چیزی نمیگذارد به هدفم برسم؟ با رسیدن به هدفم چی بدست می آورم؟ چگونه میتوانم هدف گذاری کنم؟ چگونه هدف خود را تعیین کنم؟و… سوالاتی که مطرح میشود.
در ادامه به این سوالات پاسخ میدهیم تا در هدفگذاری آدم موفق تری باشید.

هدف چیست؟

هدف یعنی تشخیص و شناسایی درست اهداف و مشخص کردن آنها.

به طور کلی هدف یعنی هرآنچه که مخاطب میخواهد در یک زمان خاص آن را بدست آورد و با برنامه ریزی به آن برسد. برنامه ریزی برای اهداف یکی از مهمترین کارهایی است که برای رسیدن به آن ها باید انجام دهید. هدف باید نه آن قدر ساده باشد که به راحتی در دسترس باشد و نه آن قدر دور از ذهن باشد که با هیچ برنامه ای نتوانی به آن برسی!
مثلا من میخواهم یک کتاب بخرم هدف نیست یا من میخواهم کل کتاب های دنیا را بخوانم هدف نیست، بلکه خیال پردازی است.
به عنوان مثال هدف گذاری برای بدست اوردن ماشین با کلاس، خانه ویلایی، شغل خوب، درآمد عالی و…است.

فراموش نکنید، هدف با نیاز و خواسته خیلی فرق میکند. اگر تفاوت آنها را نمیدانید برای ما در قسمت نظرات بنویسید تا پاسخگوی تک تک سوالات شما عزیزان باشیم.

معروف ترین روش های هدف گذاری

 

روش اول: هدف گذاری به روش SMART

هدف گذاری اسمارت شناخته‌شده‌ترین و معروف‌ترین روش هدف گذاری است. هرکدام از حرف‌های کلمه SMART معرف ویژگی‌های این هدف گذاری هستند. بریم که باهم به بررسی آنها بپردازیم.

هدف گذاری SMART ویژگی‌های زیر را دارد:

• S: مشخص (SPECIFIC)
• M: قابل اندازه گیری (MEASURABLE)
• A: دست یافتنی (ACHIEVABLE)
• R: مناسب/مرتبط (RELEVANT)
• T: محدود به زمان (TIME-BASED)

آیا هدف شما مشخص است؟

حرف S معرف  Specific است. به این معناست که آیا هدف شما مشخص است؟

در اصل این مرحله منظور این است که شما باید آنچه را که میخواهید و در ذهن دارید به صورت واضح بشناسید و بدانید که قرار است دقیقا به چه چیزی دست پیدا کنید.
زمانی که ذهن شما نتواند تصویر صحیحی از هدف داشته باشد، بدون شک نمی تواند مسیر رسیدن به آن را برای شما مشخص کند. بنابر این واجب و ضروری است که در ذهن خود یک تصویر مشخص از هدف خود داشته باشید.
البته هدفتون باید به این ۵سوال پاسخ دهد!

۱- به چه چیزی میخواهم برسم؟
2- چه زمانی میخوام به این هدف برسم؟
3- چرا این هدف مهمه؟
4- چه کسانی درگیر این هدف هستند؟
5- هدف من در چه مکانی محقق میشه؟

آیا هدف شما قابل اندازه گیری است؟

حرف M معرف Measurable است. به این معناست که آیا هدف شما قابل اندازه گیری است؟
قابل اندازه گیری بودن یکی دیگر از ویژگی های یک هدف گذاری استراتژیک و صحیح است. برای مشخص کردن اینکه به چه مقداری از هدفتون رسیدید و برای ارزیابی پیشرفتتون چه ابزارهایی رو به کار گرفتین؟

به عنوان مثال اگر پروژه ای که قراره ماه ها به طول بی انجامد برنامه ریزی کنید و چند نقطه عطف رو برای خودتون قرار دهید و مراحل رسیدن به اونها رو هم مشخص کنید.

آیا هدف شما دست یافتنی است؟

حرف A معرف Achievable است. به این معناست که آیا هدف شما دست یافتنی است؟ یعنی رویا و خیال پردازی نباشد، هدف شما باید انگیزه رو در شما برانگیخته کند به این فکر کنید که چطوری میتونید به این هدف برسید و اینکه آیا منابع و مهارتهای لازم برای رسیدن بهش رو دارید یا نه؟
اگر در حال حاضر این منابع و مهارت ها را ندارید به این فکر کنید که چطور میتونید اول این ابزارها رو مهیا کنید و بعد اون هدف رو برای خودتون قرار دهید.
به عنوان مثال فردی که تا به حال با لپتاب کار نکرده است، نباید هدف خود را کار کردن با ورد بگذارد!
به این علت است که میگوییم هدف شما باید واقع بینانه و مطابق با حقایق زندگی تان باشد.

آیا هدف شما مناسب/مرتبط است؟

حرف R معرف Relevant است. به این معناست که آیا هدف شما مناسب است؟ هدفی که میزاریدباید با ارزشهاو سایر اهدافی که دارید،هم راستا باشن؛ چنین هدفی باید به سوالات زیر پاسخ دهد؟

۱- آیا این هدف ارزش تلاش کردن داره؟!
2- آیا الان زمان مناسبی برای رسیدن به چنین هدفیه؟
3- آیا این هدف در راستای سایر اهداف منه؟
4- آیا من فرد درستی برای کار کردن این پروژه هستم؟
5- در این مرحله به آین چند سوال باید جواب دهید.

آیا هدف شما محدود به زمان است؟

حرف T معرف Time – based است. به این معناست که آیا هدف شما محدود به زمان است؟ برای رسیدن به اهداف خود مهلت زمانی صحیح تعیین کنید.اگر اهدافی که برای خودتون میزارید، محدودیت های زمانی واقع گرایانه نداشته باشن، اینطور نمیتونید بهشون برسید.

شما باید به طور دقیق ددلاین های زمانی برای رسیدن به اهدافتون رو مشخص کنید تعیین کنید در بازه زمان خاصی میتوانید به چند درصدی از اهدافتون برسید! به طور کلی تا حد امکان اهدافتان را طبق زمان بندی های درست و صحیح تعیین کنید.
مثلا: من باید تا یک ماه دیگر جزوه ریاضی را بخوانم و آزمون های آن را حل کنم.

توجه داشته باشید اگر به این ۵ ویژگی عمل کنید قطعا میتوانید به هدفتان برسید یا به آن نزدیک تر بشید.

روش دوم:هدف گذاری به روش HARD

• H: Heartfelt احساسی
• A: Animated پویایی
• R: Required ضروری/ فراهم کردن
• D: Difficult دشوارو چالش برانگیز

این نوع هدف گذاری نسبت به هدف گذاری SMART کمتر شناخته شده است.

حرف H معرف کلمه Heartfelt است. به این معناست که شما باید انگیزه درونی برای هدفتان داشته باشید، یعنی باید هدفتان را عمیقا بخواهید تا بتوانید به آن نزدیک شوید.

حرف A معرف کلمه Animated است. به این معناست که شما چشم انداز مناسبی از هدف و مسیر خود داشته باشید. در کل باید بتوانید یک تصویر زیبا، منظم و منسجم از هدف و مسیرتان مشخص کنید.

حرف R معرف کلمه Required است. به این معناست که شما باید آنچه را که برای هدفتان نیاز است فراهم کنید.
مثلا از خود بپرسید من امروز برای نزدیک تر شدن به هدفم باید چه گامی بردارم؟ هفته آینده چطور؟ ماه آینده چطور؟ حتی شش ماه بعد چه گامی بردارم برای نزدیکتر شدن به هدفم؟
به طور کلی شما باید از تعهدات و کارهایی که باید انجام دهید آگاه باشید.

حرف D معرف Difficult است و به این معناست که هدف شما باید یک هدف دشوار باشد، یعنی هدفتان ساده نباشد بلکه جذاب ، کمی ترسناک، چالشی، نیاز به تلاش و نگرانی بیشتر داشته باشد. با این شرایط تلاش شما برای انجام هر کاری بیشتر میشود و با انگیزه بیشتری به سمت آن حرکت میکنید.

روش سوم: هدف گذاری به روش WOOP

 

• W: Wish آرزو
• O: Outcome نتیجه
• O: Obstacle موانع
• P: Plan برنامه

هدف گذاری WOOP یک روش دیگر برای هدف گذاری است.

حرف W معرف Wish است. به این معناست که شما باید یک قصد و میل درونی برای هدفتان داشته باشید. برای این کار هدف خود را در کاغذ یادداشت کنید.

حرف O معرف Outcome است. به معنای نتیجه است. این کار باید کامل و دقیق انجام شود. ازخود بپرسید: این هدف چه حسی در من ایجاد میکند؟ نتیجه اش چیست؟

حرف O معرف Obstacle است. به معنای چالش،سختی و موانع است. در ابتدا شما باید چالش ها ،سختی ها و موانعی که پیش رویتان خواهد بود را مشخص کنید و برای رفع آنها نیاز به فکر کردن دارید.

حرف P معرف Plan است. به معنای برنامه برای هدف است. در این مرحله که آخرین مرحله است باید یک برنامه برای مسیر خود بچینید و برای رسیدن به اهداف برنامه ریزی کنید. وقتی برنامه خود را تنظیم کردین از خود بپرسید؛ آیا من با برنامه ای که نوشتم در ادامه به مشکل بر نمیخورم؟ یا من با انجام فلان کار، سریعتر به هدفم میرسم یا کار دیگری؟
در کل در این مرحله بعد از نوشتن برنامه خود عیب یابی کنید و انجام این کار را جدی بگیرید!

انواع هدف؛ چند نوع هدف داریم؟

اهداف را نمی‌توانیم به یک دسته محدود کنیم. با این حال، می‌توانیم از نقطه نظرها و زوایای خاصی، اهداف را به چندین دسته تقسیم کنیم.

• اهداف مالی
• اهداف درسی
• اهداف مربوط به تفریح
• اهداف مرتبط با روابط عاطفی
• اهداف مربوط به سلامتی
• اهداف شغلی
• اهداف مرتبط با دستاوردهای شخصی
• اهداف آموزشی
• اهداف خودبهبودی
• اهداف برای جامعه

ترس از شکست خوردن در هدف گذاری

افرادی هستند که با هدف گذاری اشتباه یا بد موقع در هدف های خود شکست میخوردند
و این شکست باعث میشود که در ادامه زندگی هدف گذاری را برای خود دشوار کنند یا اصلا هدفی برای ادامه زندگی نداشته باشند.
به عنوان مثال فردی که چاق است میخواهد در بازه زمانی خاصی لاغر شود ولی در این زمان اصلا با رژیم غذایی پیش نمیرود یا رژیم غذایی سختی دارد، تقریبا معلوم است چرا این افراد شکست میخوردند زیرا یا توجهی به رژیم غذایی ندارند یا انقدر سخت است که نمیتوانند به آن عمل کنند. بنابر این با شکست مواجه میشوند. پس گاهی ترس از شکست خوردن مانع هدف گذاری میشود.

ترس از موفقیت در هدف گذاری

گاهی اوقات بعضی افراد دقیقا برعکس افرادی که ترس از شکست داشتند به خاطر ترس از موفقیت هدف گذاری نمیکنند. بعضی کارمند ها به خاطر اینکه از شناخته شدن ترس دارند و نمیخواهند شناخته شوند کار خود را با درصد ضعیف تری انجام میدهند. که در حقیقت این باور ها غلط است.

سخن پایانی

رفیق امیدوارم از توضیحاتی که داده شد لذت برده باشی و در آینده به خوبی از آنها استفاده کنی. در این مقاله در مورد هدف صحبت کردیم که هدف چیست؟ سه نوع روش هدف گذاری را توضیح دادیم ،انواع هدف گفته شد و در آخر به دونوع ترس که به شدت میتونه در رابطه با هدف گذاری خطر ناک باشد صحبت کردیم. لطفا نظرات و پیشنهادات ارزشمندتون رو برامون قسمت دیدگاه کامنت بگذارید.

نویسنده: مبینا سرلک